Samenvatting casus door Rosalie Vrijenhoef, e-mail: r.vrijenhoef@duba.nl

Man leeftijd:38

8 keren adem- en ontspanningstherapie

Penitentiair Inrichtingswerker, samenwonend,

1 zoontje die bij zijn ex woont

setting/medebehandeling/verwijzing

Bedrijfsmaatschappelijk Werk Justitie

Medebehandeling: therapie bij Defensie, net gestart, Verwijzing: afdelingshoofd

klachten/probleemstelling

Effect

1 last van handen en armen

Verdwenen

2 last van schouders en nek

Sterk verbeterd

3 zeurende hoofdpijn

Sterk verbeterd

4 gespannen kaken

Sterk verbeterd

5 onrustig en gehaast

Sterk verbeterd

6 druk op de borst

Sterk verbeterd

7 korte in- en uitademing

Beter

8 slaapt onrustig, wordt moe wakker

Beter

9 spierpijn bij het wakker worden

Beter

Nijmeegse HVS lijst: 27

34, aan slot 28

1. diagnose

De huisarts heeft spanningsklachten geconstateerd en heeft hem oxazepam voorgeschreven.

2. beperkende voorwaarden:

somatisch, psychisch, sociaal

Mogelijk zijn partner en de therapiegesprekken bij Defensie vanwege traumatische oorlogservaringen.

Ingang: instructies

Stand, armen zwaaien: oefent vooral voor het naar bed gaan. Na de instructie voelt hij zich in rustiger ‘in de spieren’. Dat gevoel is in zijn gehele lichaam, alles hangt meer en hij heeft een leeg gevoel in zijn hoofd. Slaapt daardoor beter en wordt meer ontspannen wakker, zijn ademhaling is meer gezakt en hij heeft een ontspannen gevoel in zijn bovenlichaam. Schouders hangen lager, nek voelt meer ontspannen aan. Ademhaling is lager voelbaar. Voelt zich mentaal ontspannen en soms energieker. Staat na de instructie meer ontspannen rechtop.

Aandacht verzamelen: Doet deze instructie vooral in de avond en zonder specifieke aanleiding. Het doet hem goed. Het effect is dat hij meer kan genieten, zich bewuster is van zijn omgeving. Is eigenlijk altijd bezig geweest met ‘daar & later’ en wordt zich door de instructie bewuster van het ‘hier & nu’. En dat geeft rust. Geeft aan zelf (mentaal) rustiger te zijn geworden. Staat daardoor meer stil bij wat hij heeft. Heeft daardoor, onder andere, meer aandacht voor de mensen om hem heen. Krijgt daar positieve reacties op. Is zich ook bewuster van het hier & nu ( en de effecten daarvan) op zijn werk in de gevangenis. Is alerter op zijn manier van omgaan met de gedetineerden, staat niet meer altijd direct vooraan, zegt eens vaker ‘nee’ en kan rustiger blijven in een hectische omgeving. Dit is een belangrijk effect voor zijn werk gezien het feit dat de situatie ‘op de gang’ heel vaak hectisch is. Rijdt meer ontspannen naar huis.

Zit bevriezen met stand voeten: Doet deze instructie vaak tussendoor. Heeft ontdekt/geleerd dat zijn zithouding van grote invloed is op zijn manier van praten. Wanneer hij ‘niet zit’ (= leunend op zijn ellebogen en benen waarbij zijn zitvlak nauwelijks de zitting raakt) praat hij druk, struikelt over zijn eigen woorden, raakt overzicht in zijn eigen verhaal kwijt, komt chaotisch over en is moeilijk te volgen voor zowel zichzelf als de rest en ademt snel en heel hoog. Wanneer hij weer ‘gaat zitten’valt hij bijna direct stil, neemt de tijd om zijn verhaal te doen, is goed te volgen en zijn ademhaling is rustiger en lager. Ervaart dit als prettiger.

handgrepen

ruglig, armen zijwaarts: Het rollen van de armen gaat goed. Hij merkt dat de stand van de armen veel verschil maakt voor de ademhaling en ook dat de verschillende koppelingen verschil maken. Het rollen van de armen helemaal naar binnen en helemaal naar buiten, maakt ook een belangrijk mentaal verschil. Wanneer hij zijn armen helemaal naar buiten draait voelt hij zich heel onveilig, heel kwetsbaar en hij merkt dat hij dan meer gespannen raakt. Wanneer hij zijn armen weer naar binnen draait verdwijnt dat gevoel weer en voelt hij zich weer rustiger worden, niet kwetsbaar of onveilig. Wanneer we de vingers erbij betrekken valt het hem op hoe gespannen zijn handen/vingers zijn. Het betrekken van de vingers bij de ademhaling geeft spanning in zijn handen en onderarmen. Voelt wel dat de stand van de vingers verschil maken voor de ademhaling.

Processen

Spanningsvermindering: een meer ontspannen gevoel in zijn schouders, nek, benen en rug. Verdwijnen van zijn hoofdpijn.

Lichaamsbewustwording: hij wordt zich heel bewust van de spanning van zijn kaken (en tong) en het effect daarvan op zijn hoofd. Bewust geworden van de spanning in nek, schouders, benen en armen. Is zich bewust geworden van het effect van zijn zithouding. Kan de verschillen goed waarnemen. Geeft aan hoger te scoren op de Nijmeegse HVS lijst t.g.v. toegenomen lichaamsgevoel.

Functioneel bewegen: staat meer rechtop, zonder moeite, staat meer ontspannen. Met een instructie in lig, ligt hij achteraf makkelijker. Met armen zwaaien gaat het zwaaien van de armen makkelijker, de beweging v/d benen ondersteunt de zwaaibeweging. De adembeweging is makkelijker. Bij de instructie in zit, zit hij meer op zijn zitvlak.

Herstel van evenwicht: trillen van de kaken, klappertanden, jeuk en trillingen.

Conclusie:

De klachten waren/zijn in hoge mate een gevolg van overspanning. De interne zelfregulatie is toegenomen. Betrokkene is beter in staat om zelf invloed uit te oefenen op zijn spanningsniveau, wat tot spanningsvermindering leidt en een toegenomen gevoel van controle.

niveau van overspanning:

In balans. Bijna alle instructies verliepen goed en hebben concrete, duidelijke en positieve opgeleverd.